splash
Welkom
Een informatie- en discussieplatform over de toepassing van het begrip “in het belang van het kind” in de Nederlandse rechtspraak.

In tegenstelling tot vele andere Europese landen wordt in Nederland in de grote meerderheid van de gevallen géén vervangende toestemming verleent door de rechtbank wanneer de zorgdragende ouder met het/de kind(eren) naar het buitenland wil verhuizen. Zelfs wanneer het kind nog niet schoolgaand is en er gegronde redenen zijn voor verhuizing, worden moeders vaak gechanteerd [...]

  • Share
 

Posts Tagged ‘verhuizen met kind’

Vervangende toestemming voor verhuizing, hoe zit dat eigenlijk?

Geposted door Sarah op November 2nd, 2010

Allereerst wil ik ieder die hiermee te maken krijgt adviseren: probeer er met de andere ouder uit te komen. Het is altijd beter samen tot een oplossing te komen, dan een gerechtelijke procedure te (moeten) starten. Het leidt namelijk altijd tot spanningen voor alle betrokken partijen -zeker als het zoiets belangrijks betreft- en zet je recht tegenover elkaar wat de onderlinge verstandhouding niet ten goede komt en waarvan de kinderen ook last zullen hebben. Maak concrete voorstellen en kom de ander tegemoet door duidelijk in kaart te brengen hoe het contact tussen hem en het/de kind(eren) eruit kan zien na de verhuizing.

Wanneer er geen ruimte is voor overleg of het anderzijds niet mogelijk is er samen uit te komen kun je overwegen naar de rechter te stappen en je situatie voor te leggen. Dit is alleen nodig wanneer je getrouwd bent geweest en/of het gezamenlijk gezag hebt over het/de kind(eren). Ben jij de enige die met het gezag is belast, dan kan niemand een verhuizing in de weg staan. Verhuis je zonder dat de andere ouder heeft ingestemd, dan kan dit tot serieuze problemen leiden wanneer de andere ouder hiertegen gerechtelijke procedures begint. Wanneer je zonder toestemming naar het buitenland vertrekt met het/de kind(eren) wordt dit gezien als kinderontvoering en wordt de Centrale Autoriteit ingeschakeld om zo snel mogelijk teruggeleiding van het kind te bewerkstelligen. Verhuis je binnen Nederland en vecht de andere ouder dit aan, is het mogelijk dat de rechter besluit dat je terug moet of in ieder geval het kind terug moet.

In principe is het zo dat er géén wettelijke basis bestaat om een volwassene te verbieden te verhuizen of voor te schrijven waar deze te wonen heeft (tenzij het extreme gevallen betreft zoals bijv. criminelen e.d.). Dit gezegd, is het natuurlijk wel zo dat de rechter de woonplaats kan bepalen van minderjarigen en dus jouw kinderen. Daarbij nemen zij als leidraad “het belang van het kind” (LEES: persoonlijke mening van de desbetreffende rechter).

In de praktijk komt het er al gauw op neer dat toestemming om te verhuizen slechts sporadisch wordt toegestaan, zeker als het een verhuizing naar het buitenland betreft. Hou dit in je achterhoofd en maak je geen illusies. Als je de zaken bekijkt waarin toestemming is verleend, kun je concluderen dat het vaak vrouwen zijn die een nieuwe relatie hebben met een man in het buitenland en er eventueel al een kind (op komst) is, waarbij deze man niet in staat is in Nederland te wonen/werken (moet uiteraard uitvoerig onderbouwd zijn). Of het betreft bijv. vrouwen waarvan de verblijfsvergunning is ingetrokken en de vrouw dus geen keuze heeft en zal worden uitgezet. Soms betreffen het ook verhuizingen naar Duitsland of België waarbij de reisafstand niet veel groter wordt dan wat het voorheen al was.

Doordat het zo moeilijk is vervangende toestemming te krijgen moet de zaak daarom erg goed en zorgvuldig zijn voorbereid, het liefst door een advocaat die ervaring heeft met internationale (verhuis)zaken. Je moet heel duidelijk stellen, WAAROM je wilt verhuizen en wat de noodzaak hiervoor is. Is er geen noodzaak, dan heeft het weinig nut naar een rechter te stappen voor vervangende toestemming omdat je dan eigenlijk al bij voorbaat weet dat het wordt afgewezen. De rechter neemt namelijk altijd als uitgangspunt in hoeverre de verhuizing invloed zal hebben op het contact met de uitwonende ouder en het kind. Hierbij lijkt dit -mijn inziens- zelfs prioriteit te krijgen over een verbetering van de levenskwaliteit van het kind (en verzorgende ouder).

De wens te verhuizen na scheiding wordt meestal gedreven door (een combinatie van) de volgende factoren:

  • Terug naar familie en/of land van herkomst
  • Naar nieuwe vriend/man
  • Betere financiële positie/nieuwe baan
  • Betere opleidingsmogelijkheden
  • Goedkopere/betere huisvesting
  • Share

Rechterlijke Uitspraken m.b.t. Toestemming Verhuizing met Kind

Geposted door Sarah op September 28th, 2010

Dan nu eindelijk een lijst van positieve uitspraken, waarbij de verzorgende ouder toestemming kreeg met het kind of de kinderen te verhuizen. Deze lijst zal ik steeds aanvullen met nieuwe uitspraken.

Wanneer men de zaken leest, ziet men heel duidelijk dat moeders belangrijke en zwaarwegende redenen aanvoeren waarom zij willen verhuizen met het kind. Het komt erop neer dat zij de kwaliteit van hun leven en dat van hun kind willen verbeteren, dan wel door een nieuwe baan, betere financiële positie, nieuwe relatie of terug te keren naar hun familie en sociaal netwerk waar zij (en de kinderen) steun van zullen ondervinden. Daarbij wil ik nog opmerken dat juist familiebanden en een sociaal netwerk EXTRA belangrijk zijn voor een aleenstaande moeder, omdat zij de verantwoordelijkheid draagt van de (dagelijkse) verzorging van de kinderen. Dit zal bijdragen aan een stabiele thuissituatie, wat ten goede komt aan de kinderen. Juist zaken die (een positief) effect op de kinderen zullen hebben, moeten meegenomen worden in een beslissing die kinderen betreft.

Zie hier de lijst van Nederlandse uitspraken:

Wat mij opvalt en wat mij verbaast is dat er geen uitspraken online zijn te vinden van de jaren 2001, 2002 en 2004 t/m 2006, alsof er een gat is geslagen. Als iemand een idee heeft hoe dat komt of waar dit aan ligt dan hoor ik het graag, plaats een reactie onderaan deze pagina.

  • Share

Discriminatie van Vrouwen

Geposted door Sarah op April 4th, 2010

In 1979 is het VN-Vrouwenverdrag tot stand gekomen en sinds 1991 is Nederland aan deze bepalingen gebonden en is de Nederlandse overheid verplicht
om zowel directe als indirecte discriminatie uit te bannen. Maar anno 2010 worden in Nederland, het “vrije” Westen, vrouwen aan de ketting gelegd na de beëindiging van een huwelijk. De vrouw mag namelijk niet verhuizen met de kinderen, ookal heeft ze daar voldoende redenen voor, maar de vader mag dat natuurlijk wel. Hij mag zelfs naar Timboektoe verhuizen en nooit meer wat van zich laten horen, want de beredenering is dat je hem natuurlijk niet kunt VERPLICHTEN tot contact met de kinderen. Bovendien er is geen wettelijke basis om de man te verbieden zich elders te vestigen, de Staat is hiertoe niet bevoegd. Maar deze wettelijke basis is er opeens wél wanneer het de vrouw betreft?

Waarom is dit in de ogen van het huidige rechtsstelsel legitiem?

De zorgdragende ouder mag beperkt worden want de kinderen worden betroffen.

Wanneer uitsluitend de zorgdragende ouder beperkt wordt en niet dezelfde maatstaven gelden voor de uitwonende ouder, is er sprake van ongelijke behandeling en indirecte discrimatie. Ongelijke behandeling, want wanneer je restricties oplegt zouden deze voor beide ouders moeten gelden en niet slechts voor één partij. Anders wordt de zorgdragende ouder altijd achtergesteld en aangezien dit bijna altijd vrouwen zijn, is er al snel sprake van discriminatie.

Daar vrouwen nog steeds het meest voor de kinderen zorgen tijdens de relatie of huwelijk (uitzonderingen daargelaten), zijn vrouwen meestal de zorgdragende ouder (mannen in maar 9% van de gevallen) en worden zij op deze wijze ernstig benadeeld en dus gediscrimineerd. Al lijkt op het eerste gezicht dat er geen sprake is van ongelijke behandeling of discriminatie, in de praktijk werkt het discriminerend en zorgt het ervoor dat vrouwen ernstig worden beperkt wanneer zij een nieuwe stap willen maken in hun leven voor bijv. een nieuwe baan, een nieuw huwelijk of om terug te keren naar familie. De beperking die wordt opgelegd is uiterst ingrijpend in een leven, omdat de vrouw geremd wordt in haar ontwikkeling en haar kansen worden ontnomen. Kortom, dit is verkapte (of indirecte) discriminatie.

Bovendien worden hiermee onwenselijke situaties gecreërd, waarbij de ex-man teveel macht kan uitoefenen op de vrouw. Hij kan immers een nieuw huwelijk saboteren, een carriéremogelijkheid vernietigen of haar zelfontplooing tegen werken. Hiermee beperk je de zorgdragende ouder disproportioneel en maak je bovendien teveel inmenging door de man, in het leven van de vrouw, mogelijk. Bedenk wat een wraakzuchtige ex hiermee kan doen.

Omdat het kind recht heeft op beide ouders (Verdrag Rechten van het Kind, IVRK)?
Heeft het zeker. Wij willen allemaal een ideale wereld creëren voor onze kinderen. Maar in dit licht zou je de vader ook moeten verbieden zich elders te vestigen of te verhuizen én moeten verplichten tot contact (want het kind heeft hier immers récht op). Maar dat is natuurlijk in de praktijk niet haalbaar. Bovendien wordt hiermee en met elk ander onderdeel van het IVRK niet bedoeld of gezegd dat het kind recht heeft op evenveel tijd met beide ouders, of dat de ouders bij elkaar in de buurt moeten wonen. Integendeel, er is zelfs een stuk opgenomen dat betrekking heeft op ouders die in verschillende landen wonen (het mag schijnbaar dus wél!):

Artikel 10, lid 2
Een kind van wie de ouders in verschillende Staten verblijven, heeft het recht op regelmatige basis, behalve in uitzonderlijke omstandigheden, persoonlijke betrekkingen en rechtstreekse contacten met beide ouders te onderhouden.

Kortom, het zegt niets over de  frequentie of intensiteit van het contact of op welke wijze hier invulling aan wordt gegeven.

In iedere beslissing omtrent een kind, behoort het belang van het kind een primair belang te zijn (Verdrag Rechten van het Kind, IVRK).

Een primair belang, ja. Het énige belang waarmee rekening moet worden gehouden? Geenszins! Zie o.a. uitspraak Hoge Raad LJN BC5901:

Vooropgesteld dient te worden, dat uit de omstandigheid dat in art. 1:253a BW is bepaald dat de rechtbank zodanige beslissing neemt als haar in het belang van het kind wenselijk voorkomt, niet mag worden afgeleid, dat het belang van het kind bij geschillen over gezamenlijke gezagsuitoefening altijd zwaarder  weegt dan andere belangen. De rechter zal bij zijn beslissing over dergelijke geschillen alle omstandigheden van het geval in acht dienen te nemen, wat er in  voorkomend geval ook toe kan leiden dat andere belangen zwaarder wegen dan het belang van het kind, hoezeer ook dat belang een overweging van de eerste orde dient te zijn bij de te verrichten afweging van belangen.

In dit soort kwesties is het erg moeilijk te bepalen wat in het belang van het kind is. Er kan niet automatisch vanuit gegaan worden dat het in het belang van het kind is niet te verhuizen, want een moeder verhuist met de kinderen voornamelijk om de volgende redenen: werk, huwelijk of relatie, opleidingsmogelijkheden of familie of een combinatie van deze aspecten. Zij zal zich als geen ander bewust zijn van de gevolgen voor de kinderen. Het is dan ook de taak ver de rechter(s) om te toetsen of zij goed is voorbereid, of dit een weloverwogen beslissing is en aan alles is gedacht wat betreft de gevolgen.

Wanneer men werkelijk de vrouw en de man gelijk wilt behandelen in verhuiszaken, zou de rechter slechts naar 2 scenario’s moeten kijken en hierin een beslissing moeten maken. Namelijk:

  1. Zijn de kinderen beter af wanneer zij bij de moeder blijven en mee verhuizen, of
  2. naar de vader te gaan, zodat zij in de huidige omgeving blijven?

Hierin vindt men een oordeel dat eerlijk is voor beide partijen en ook het belang van het kind respecteert.

Want wat er momenteel nog gebeurt is dat de rechter in zijn achterhoofd houdt of de vrouw wel of niet zal verhuizen wanneer hij vervangende toestemming weigert (de rechter vraagt er daarom ook expliciet naar). Hij gaat dus uit van nog een derde scenario: de vrouw en de kinderen blijven hier en alles blijft bij het oude. Dit weegt de rechter natuurlijk mee in zijn beslissing en hiermee wordt de vrouw ongelijk behandeld ten opzichte van de man, want niemand komt ook maar op het idee te suggereren dat de man eventueel mee zou kunnen verhuizen. Daarom zit exact op dit punt de fout en moeten wij af van dat derde scenario.

De rechter zou alle aspecten mee moeten laten wegen en uitspraak doen over waar de kinderen wonen wanneer de moeder verhuist. In een uitspraak kan dan altijd opgenomen worden dat de kinderen bij de moeder blijven in het geval zij afziet van de verhuizing. Dit is waar we naartoe moeten, want we moeten moeders niet in de rechtzaal dwingen tot een keuze tussen hun toekomst en de kinderen. Dat is onetisch, onrechtvaardig en getuigt van bad taste.

Omdat de vader recht heeft op Family Life (ja, laten we EVRM Artikel 8 even erbij pakken)?
Alle betrokkenen (vader, moeder kind(eren)) hebben recht op Family Life. Heeft de één hier meer recht op dan de ander? Nee en daarom kun je het tegen elkaar wegstrepen. Bovendien mag een toegepast recht, nooit het recht ontnemen van een ander, noch mag het ten koste gaan van een ander. Dat de moeder haar recht om haar eigen woonplaats te kiezen (en haar leven invulling te geven) moet inruilen voor de vader zijn recht op Family Life is niet conform het verdrag, want:

Artikel 17 – Verbod van misbruik van recht
Geen der bepalingen van dit Verdrag mag worden uitgelegd als zou zij voor een Staat, een groep of een persoon het recht inhouden enige activiteit aan de dag  te leggen of enige daad te verrichten met als doel de rechten of vrijheden die in dit Verdrag zijn vermeld teniet te doen of deze verdergaand te beperken dan bij dit Verdrag is voorzien.

Het is tijd dat er niet meer met 2 maten wordt gemeten. Indirecte discriminatie tegen vrouwen met de rechterlijke arm te ondersteunen moet nu afgelopen zijn. Mannen verenigen zich en lobbyen wat af.. en de vrouwen kijken toe. I say: NO LONGER! Here comes change!

  • Share

Emigratie als Zorgdragende Ouder in Nederland

Geposted door Sarah op November 21st, 2009

Tegenwoordig komt het steeds vaker voor dat mensen emigreren naar het buitenland, zowel binnen als buiten Europa. De wereld is kleiner geworden, grote afstanden zijn in een paar uur te overbruggen. Daar lijkt de meerderheid van de Nederlandse kinderrechters zich weinig van aan te trekken door in bijna alle gevallen waarbij de zorgdragende ouder met het/de kind(eren) naar het buitenland wilt verhuizen hiervoor geen vervangende toestemming te verlenen, wanneer de uitwonende ouder hiervoor geen toestemming wilt geven. En laat mij even duidelijk stellen dat dit gebonden is aan Nederland, want in veel andere Europese landen, zoals Groot Brittannië en Duitsland, is emigratie met kinderen een stuk eenvoudiger.

Dit ondanks dat er duidelijk in de wet staat (artikel 12, BW1) dat de ouder bij wie het kind woont in het beginsel wel degelijk moet kunnen verhuizen met het kind. Net zo goed dat de zorgdragende ouder in de mogelijkheid moet worden gesteld een nieuw leven op te bouwen na het stuk lopen van de relatie. In de praktijk lijkt dit geheel anders uit te pakken. Dit is wel af te leiden uit het feit dat zo’n 80% van de verzoeken voor vervangende toestemming voor verhuizing binnen Nederland en naar het buitenland wordt afgewezen. Ik heb zelfs uitspraken gezien waarbij een moeder werd gedwongen binnen een straal van 10 km te blijven wonen, omdat zij anders de kinderen moest overdragen aan de vader.

Zonder toestemming van de uitwonende ouder (vaak de vader) en zonder vervangende toestemming van de rechter, is verhuizen naar het buitenland niet mogelijk omdat dit wordt gezien als kinderontvoering. Wees dus gewaarschuwd, zonder toestemming het land verlaten is geen optie! In ieder geval niet wanneer beide ouders met het gezag zijn belast. Heeft de ander geen gezag omdat je niet getrouwd was en het gezag niet hebt gedeeld, dan kun je gewoon verhuizen zonder toestemming.

In alle beslissingen omtrent kinderen dienen rechters voornamelijk van het belang van het kind uit te gaan (zo is dat vastgelegd in IVRK), al is dit niet het enige waar zij rekening mee moeten houden. Er dient naar alle belangen van de betrokkenen gekeken te worden en hierin een afweging te worden gemaakt. Dit klinkt mooier dan het is want in de praktijk hebben rechters wel eens de neiging erg kort door de bocht te gaan en komt dit erop neer dat verhuizing zelden wordt toegestaan, tenzij het contact tussen het kind en de andere ouder onveranderd blijft. En dit terwijl het vaak buitenlanders betreft, die bijvoorbeeld terug willen keren naar hun land van herkomst of vaak vrouwen betreft die een nieuw gezin hebben gesticht, of willen stichten, met hun man in het buitenland.

Ik ben van mening dat de Nederlandse rechtspraak hier te eenzijdig tegenover staat. Dat blijkt wel uit het zeer hoge percentage van afwijzingen. Als men veel uitspraken heeft gelezen, komt men al snel tot de conclusie dat Nederlandse kinderrechters er per definitie vanuit gaan dat verhuizing niet in het belang is van het kind. Zelfs in gevallen waar de zorgdragende ouder (lees: moeder) gegronde redenen heeft voor een verhuizing en een betere thuissituatie kan bieden in het nieuwe vestigingsland omdat zij zich kan voegen tot haar nieuwe man, een betere financiële positie heeft en/of aldaar familie heeft waarop zij kan terugvallen. Want laten wij eerlijk zijn: 2/3 van de alleenstaande moeders in Nederland leeft met kun kinderen onder de armoedegrens, dus die groep nog groter maken lijkt mij niet wenselijk. Niet voor de maatschappij, niet voor de moeders en al helemaal niet voor de kinderen.

In Nederland krijgt de frequentie van het contact met de uitwonende ouder (oftewel vader),voorrang op het kunnen bieden van een harmonieuze en stabielere thuissituatie. Dit vind ik frappant aangezien de rechters toch in eerste instantie van het belang van het kind uit zouden moeten gaan, want het bieden van een stabiele en veilige thuissituatie is het allerbelangrijkste voor het kind en diens welbevinden. En dit is precies het hypocriete onderdeel waarop ik stuit wanneer ik uitspraken lees die “in het belang van het kind” zijn, want dan lijkt dit uitsluitend verweven te zijn met de frequentie van het contact met de uitwonende ouder en trekken die rechter zich weinig aan van hedendaagse onderzoeken en bevindingen van de afgelopen decennia.

Meer dan 200 gerenommeerde internationale onderzoeken hebben inmiddels aangetoond dat de frequentie van het contact met de uitwonende ouder (meestal de vader) geen (of weinig) invloed heeft op het welbevinden van het kind. De kwaliteit van het contact, de mate van conflicten tussen de ouders en of er kinderalimentatie betaald wordt, heeft wel in grote mate invloed op het welbevinden van het kind. Maar in eerste instantie komt natuurlijk altijd nog de thuissituatie, dit is het allerbelangrijkste voor een kind, want dit bepaald het alledaagse leven waar het kind mee opstaat en gaat slapen.

Ik denk dat veel rechters onderschatten wat zij teweeg brengen wanneer zij géén vervangende toestemming verlenen voor verhuizing naar het buitenland met het/de kind(eren). Het gaat namelijk bijna alle gevallen om vrouwen die zich tot hun familie of (nieuwe) man willen voegen of om andere belangrijke redenen willen/moeten verhuizen. Dit niet toe te laten heeft natuurlijk desastreuze gevolgen voor de moeder, die in één klap haar wereld ineen ziet storten. En omdat het welbevinden van de moeder verweven is met het welbevinden van het kind, mogen rechters dit niet zomaar van tafel schuiven. Als er gegronde redenen zijn voor verhuizing en de kinderen in het nieuwe vestigingsland redelijk makkelijk kunnen integreren/wennen, zou dit niet verhinderd mogen worden wanneer er goede afspraken worden gemaakt over het contact tussen kind en vader, tenzij er zwaarwegende bezwaren zijn m.b.t. het welbevinden van de kinderen.

  • Share